"Virüs bulaştı" dendiğinde çoğu insanın aklına gizemli bir saldırı gelir. Oysa gerçek dünyada bilgisayarların büyük çoğunluğuna zarar veren şey, karmaşık bir saldırı değil; bir tıklama hatasıdır. İyi haber şu: birkaç basit alışkanlık, riskin büyük kısmını ortadan kaldırır.
Gerçek tehdit nereden gelir?
Zararlı yazılımların büyük çoğunluğu şu dört yoldan bulaşır:
Kırık/crack program ve oyunlar
En yaygın bulaşma kaynağı. "Ücretsiz" görünen kırılmış yazılımların içine zararlı kod gizlemek çok yaygın bir yöntemdir.
Sahte indirme siteleri
Arama motorunda çıkan reklamlı, gerçek üretici sitesi olmayan "indir" butonları.
E-posta ekleri ve linkler
Kargo, fatura, banka gibi görünen sahte e-postalardaki dosya ekleri veya linkler (oltalama / phishing).
Bilinmeyen USB bellekler
Başkasının bilgisayarında kullanılmış, bilinmeyen bir USB belleği bilgisayarınıza takmak.
Windows Defender yeterli mi?
Kısa cevap: çoğu kullanıcı için evet. Windows ile birlikte gelen Windows Güvenlik (Defender), bağımsız test kuruluşlarının (AV-Test, AV-Comparatives) değerlendirmelerinde ücretli birçok antivirüs programıyla aynı seviyede koruma sağlıyor. Ek bir üçüncü parti antivirüs kurmak zorunlu değildir — hatta bazen iki antivirüsün birlikte çalışması sistemi yavaşlatabilir ve çakışmalara yol açabilir.
Yapmanız gereken tek şey, Windows Güvenlik'in açık ve güncel olduğundan emin olmaktır (Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik > Windows Güvenliği).
Riski azaltan 7 alışkanlık
Bu sitedeki Programlar sayfasında olduğu gibi, her zaman üreticinin kendi sitesine gidin.
Cazip görünse de, bu tek başına en büyük risk kaynağıdır.
Güvenlik açıkları genelde güncellemelerle kapatılır; güncellemeleri ertelemek sizi savunmasız bırakır.
Beklenmedik bir "fatura" veya "kargo takip" e-postası şüpheliyse, göndereni doğrulamadan hiçbir ekini açmayın.
Her hesap için ayrı şifre kullanmak, bir sızıntının diğer hesaplarınızı etkilemesini önler.
Fidye yazılımlarına (ransomware) karşı en etkili savunma, güncel bir yedeğe sahip olmaktır.
Chrome, Firefox, Edge gibi tarayıcılar otomatik güncellenir; bu güncellemeleri engellemeyin.
"Bilgisayarım virüs kapmış olabilir" belirtileri
- Normalden çok daha yavaş çalışma, aşırı ısınma.
- Tarayıcıda istemediğiniz reklamlar, açılır pencereler veya ana sayfa değişikliği.
- Bilmediğiniz programların otomatik açılması.
- Dosyalarınıza erişemiyor veya beklenmedik şekilde şifrelenmiş buluyorsanız.
Bu belirtileri görürseniz, Malwarebytes ile tam tarama yapın ve şüpheli programları kaldırın. Sorun devam ederse, en garantili çözüm temiz bir format atmaktır.
Unutmayın
En pahalı antivirüs bile dikkatsiz bir tıklamayı telafi edemez. Güvenliğin %80'i alışkanlık, %20'si yazılımdır.